Okullarda meydana gelen saldırılar, alınan güvenlik önlemlerinin yanı sıra görev yapan personelin yetki ve sorumluluklarını da yeniden tartışmaya açtı. Bursa’daki okul güvenliği uygulamalarını değerlendiren Aybars Güvenlik İmtiyaz Sahibi Hamit Kaya, personelin hangi statüyle istihdam edildiğinin olaylara müdahale ve sorumluluk açısından belirleyici olduğunu söyledi.
Kaya, daha önce 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında özel güvenlik görevlisi olarak çalıştırılan personelin mevcut uygulamada bahçe görevlisi statüsünde görevlendirilmesinin farklı bir tablo ortaya çıkardığını ifade etti. Bahçe görevlisi olarak işe alınan kişilerden, kanun kapsamında çalışan özel güvenlik görevlileriyle aynı görevlerin ve sorumlulukların beklenemeyeceğini vurguladı.
Görev statüsü sorumluluğu değiştiriyor
Özel güvenlik görevlilerinin 5188 sayılı kanuna göre istihdam edilmesi gerektiğini dile getiren Kaya, bu kapsamda işe alınan personelin başka işlerde çalıştırılamayacağını belirtti. Mevcut uygulamada personelin bahçe görevlisi olarak alınması nedeniyle güvenliğe ilişkin bazı sorumlulukların yüklenmesinin uygun olmayacağını savundu.
Kaya, “5188 sayılı kanuna göre alınsaydı başka işte çalıştıramazsın. Özel güvenlik görevlisi olarak alınması gerekiyor” diyerek istihdam statüsünün önemine işaret etti. Personelin söz konusu kanuna göre alınmaması nedeniyle bahçe görevlisi olarak çalıştırıldığını kaydeden Kaya, bu kişilere bazı görevlerin verilmesinin ve belirli olaylardan sorumlu tutulmalarının çelişkili bir durum oluşturduğunu söyledi.
Gündemdeki okul baskını üzerinden değerlendirmede bulunan Kaya, bahçe görevlisi statüsündeki bir personelin kendisini güvenlik görevlisi olarak tanımlamaması halinde sorumluluğun farklılaşacağını ifade etti. Aynı kişinin 5188 sayılı kanuna tabi özel güvenlik görevlisi olması durumunda ise yaptırım uygulanabileceğini belirtti.
Kaya’ya göre temel sorun, okulda bulunan personelden fiilen güvenlik hizmeti beklenirken bu kişilerin hukuki ve mesleki statüsünün özel güvenlik görevlisi olarak belirlenmemesi. Bu ayrım, görev tanımının yanı sıra olaylara müdahale konusunda da farklılık oluşturuyor.
Özel güvenlik kartı ile sertifika ayrımı
Bahçe görevlisi uygulamasının özel güvenlik sektöründe farklı bir istihdam biçimi ortaya çıkardığını söyleyen Kaya, önceki dönemde personelin 5188 sayılı kanun kapsamında alındığını, ancak daha sonra bu yöntemin değiştiğini belirtti.
Sektörde çalışan özel güvenlik görevlilerinin özel güvenlik kartı alarak görev yaptığını hatırlatan Kaya, bahçe görevlisi uygulamasında işe alımların yalnızca sertifika üzerinden gerçekleştirildiğini ifade etti. Bu nedenle bahçe görevlileri ile özel güvenlik görevlilerinin aynı statüde değerlendirilemeyeceğini kaydetti.
Personelin 5188 sayılı kanun kapsamında istihdam edilmesi halinde müdahale yetkisinin de farklı olacağını savunan Kaya, özel güvenlik görevlisinin gerekli durumda polis bulunup bulunmamasına bakılmaksızın olaya müdahale edebileceğini söyledi. Kaya, “Öyle olduğunda da polis olsa da olmasa da güvenlik görevlisi müdahale ederdi” sözleriyle statü ve müdahale arasındaki ilişkiye dikkat çekti.
Kaya’nın değerlendirmesine göre okullarda güvenlik amacıyla görevlendirilen personelin görev tanımının açık biçimde yapılması gerekiyor. Personelden beklenen hizmet ile işe alındığı statü arasındaki farklılık, olay anındaki sorumluluğun nasıl değerlendirileceği konusunda tartışma yaratıyor.
Okullara bir kadın ve bir erkek görevli önerisi
Okullardaki güvenlik personeli sayısına da değinen Kaya, sorumluluğun tek bir kişiye bırakılmaması gerektiğini belirtti. Her okulda bir erkek ve bir kadın güvenlik görevlisinin bulunmasını öneren Kaya, bu modelin hem öğrencilerle iletişim hem de görevlilerin çalışma düzeni açısından önemli olduğunu söyledi.
İki personelin bulunmasının mola dönemlerinde görevin kesintisiz sürdürülmesini sağlayacağını ifade eden Kaya, görevlilerin gerektiğinde birbirlerinin yerini alabileceğini kaydetti. Çok sayıda öğrencinin bulunduğu bir okulda bütün güvenlik beklentisinin tek bir görevliye yüklenmesini gerçekçi bulmadığını dile getirdi.
Kaya, “Okullara kesinlikle 1 erkek, 1 kadın görevli alınması gerekiyor” diyerek personel planlamasının yalnızca sayı üzerinden değil, iletişim ve çalışma sürekliliği bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Personel seçiminde iletişim becerisi vurgusu
Okullarda görev yapacak kişilerin seçiminde yalnızca sertifika ve belge şartlarının yeterli olmayacağını belirten Kaya, insan ilişkileri ve iletişim becerilerinin de dikkate alınması gerektiğini söyledi. Mesleğini seven, öğrencilerle ve okul çevresiyle sağlıklı diyalog kurabilen kişilerin seçilmesinin önem taşıdığını ifade etti.
Bu amaçla yetkin kişilerden oluşan bir kurul kurulabileceğini dile getiren Kaya; özel güvenlik şirketlerinin, ilgili uzmanların ve emniyet bünyesindeki birimlerin sürece katkı sunabileceğini belirtti. Böyle bir yapının kolaylıkla oluşturulabileceğini söyleyen Kaya, personel seçiminin görev yapılacak ortamın ihtiyaçlarına göre gerçekleştirilmesini önerdi.
Kaya’nın açıklamaları, okul güvenliğinde yalnızca personel bulundurmanın yeterli olmadığı; istihdam statüsü, görev tanımı, personel sayısı ve iletişim becerilerinin birlikte ele alınması gerektiği yönündeki tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.