Tunceli’de yaşayan Hüseyin Yalnız, 1981 yılında ayrıldığı ve uzun yıllar özel güvenlik bölgesi uygulamaları nedeniyle girişlerin kısıtlandığı Peter Köyü’ne 45 yıl sonra gitti. Munzur Vadisi Milli Parkı sınırlarında bulunan köye ulaşmak için zorlu bir yolculuk yapan Yalnız, yeniden baba ve dede ocağında yaşamak istediğini söyledi.
Köprü olmadığı için Munzur Nehri’ni botla geçen Yalnız, zaman içinde kaybolan patika yolların bulunduğu ormanlık alanda yaklaşık 3 saat yürüdü. Gönüllü bir ekibin eşlik ettiği yolculuğun ardından köyüne ulaşan Yalnız, ulaşım sorununun çözülmesi için yetkililere yol ve köprü çağrısında bulundu.
Peter Köyü 1992 yılında boşaltıldı
Munzur Vadisi Milli Parkı içinde yer alan Peter Köyü, 1992 yılında güvenlik gerekçesiyle boşaltıldı. Bölgede uzun yıllar uygulanan özel güvenlik bölgesi kararları nedeniyle köye girişler de kısıtlandı. Peter’de doğup büyüyen Hüseyin Yalnız ise köyden boşaltılmadan önce, 1981 yılında ayrılmıştı.
Aradan geçen 45 yılın ardından köyüne ilk kez dönebilen Yalnız’ın yolculuğundaki en önemli güçlük ulaşım oldu. Bölgede köprü bulunmaması nedeniyle nehir botla aşılırken, kullanılmayan patika yolların kaybolması da köye erişimi zorlaştırdı. Yalnız ve beraberindeki ekip, ormanlık alandaki yaklaşık 3 saatlik yürüyüşün ardından Peter’e varabildi.
Yalnız, çözüm süreciyle birlikte köyüne yeniden dönmek istediğini dile getirdi. Ancak yaşı ve sağlık sorunları nedeniyle mevcut koşullarda köye ulaşmakta zorlandığını belirterek ulaşım altyapısının oluşturulmasını talep etti.
“Yol olsa gelir, burada yaşarım”
Köyüne dönüşünün kendisi için taşıdığı anlamı anlatan Yalnız, Peter ve Gafat mezralarının Sartaş’a bağlı olduğunu, muhtarlıklarının ise Sarıtaş Köyü’nde bulunduğunu ifade etti. Köye yol yapılması yönündeki talebini yineleyen Yalnız, ulaşım sağlanması halinde insanların en azından mezarlarını ziyaret edebileceğini söyledi.
“Ben 45 yıldır bu köye gerçekten gelmiyorum” diyen Yalnız, bunun temel nedeninin yol ve ulaşım imkânlarının bulunmaması olduğunu belirtti. Sağlık durumunun uzun ve zorlu yürüyüşlere elvermediğini anlatan Yalnız, yol yapılması halinde köye daha rahat gelip gidebileceğini kaydetti.
Peter’de yeniden yaşam kurmak istediğini söyleyen Yalnız, kendisine barınabileceği küçük bir yer yapabileceğini ifade etti. Tunceli Merkez’de kalmak yerine baba ve dede ocağına dönmeyi istediğini belirten Yalnız, köyünü yeniden şenlendirme arzusunu dile getirdi.
Yalnız, yetkililere seslenerek köye yol yapılmasını istedi. Yolun yalnızca sürekli yerleşim açısından değil, geçmişleriyle bağlarını korumak ve yakınlarının mezarlarını ziyaret etmek isteyen köylüler için de önemli olduğunu vurguladı.
Köye dönüşler için destek çağrısı
Hüseyin Yalnız’ı gönüllü olarak Peter Köyü’ne götüren ekipte Munzur Arama Kurtarma Derneği Genel Koordinatörü Mehmet Bidav da yer aldı. Bidav, barış sürecinin toplumsal alanda karşılık bulması gerektiğini belirterek köylere dönüşün bu sürecin önemli adımlarından biri olduğunu söyledi.
Bidav, Dersim’de 280 köyün boşaltıldığını, bunun büyük bir göçe ve üretimsizliğe yol açtığını ifade etti. Tarım ve hayvancılığın yanı sıra sosyolojik açıdan da ciddi travmalar yaşandığını dile getiren Bidav, sürecin topluma ve ekonomiye yansıması gerektiğini kaydetti.
Köylere dönüşün sağlanabilmesi için yalnızca giriş kısıtlamalarının sona ermesinin yeterli olmadığını belirten Bidav, yerel kurumlar ile hükümetin ciddi tedbirler alması gerektiğini söyledi. Dönüş yapmak isteyen kişilere imkân ve olanak sunulması gerektiğini vurgulayan Bidav’ın açıklamaları, Peter Köyü’ndeki yol ve köprü ihtiyacını da gündeme taşıdı.
Ulaşım eksikliği dönüşün önündeki engel
Hüseyin Yalnız’ın 45 yıl sonra gerçekleştirdiği ziyaret, köye dönmek isteyenlerin karşı karşıya kaldığı ulaşım sorununu ortaya koydu. Munzur Nehri üzerinde köprü bulunmaması ve eski patikaların kaybolması, özellikle sağlık sorunu yaşayan kişilerin bölgeye erişimini güçleştiriyor.
Yalnız, gerekli yol ve köprü imkânlarının sağlanması durumunda Peter’e dönerek yaşamını burada sürdürmek istediğini bildirdi. Köyde kalıcı olarak yaşanmasa bile mezar ziyaretlerinin yapılabilmesi için ulaşımın sağlanmasını isteyen Yalnız, yetkililerden talebine karşılık bekliyor.
Yorumlar