Site, alışveriş merkezi, fabrika ve iş yerleri başta olmak üzere insanların yoğun olarak bulunduğu birçok noktada görev yapan özel güvenlik görevlileri, ağır çalışma koşullarıyla mücadele ediyor. Çalışanların gündeme getirdiği başlıca sorunlar arasında düşük ücretler, uzun vardiyalar, ödenmeyen fazla mesailer ve güvenlik sertifikası alma sürecindeki aksaklıklar yer alıyor.
Manşet Haber’e konuşan özel güvenlik görevlileri İbrahim Buğdaylı ve Eren Memiş ile DİSK GÜVENLİK-SEN Genel Başkanı Yusuf Küçük, sektörün çalışma düzenine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Açıklamalarda, özel sektör ile kamudaki ücretler arasındaki farkın yanı sıra “havuz” ve “joker eleman” uygulamaları, sendikalaşma eksikliği ve mesleki yeterlilik tartışmaları öne çıktı.
Uzun vardiyaya rağmen ücretler düşük kalıyor
DİSK GÜVENLİK-SEN Genel Başkanı Yusuf Küçük, özel güvenlik görevlilerinin sertifika alabilmeleri için en az ortaöğretim mezunu olmaları gerektiğini belirtti. Çalışanların önemli bölümünün asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiğini söyleyen Küçük, alınan toplam ücretteki farkın çoğunlukla uzun çalışma sürelerinden kaynaklandığını ifade etti.
Küçük, özel güvenlik görevlilerinin sekiz saat yerine 12 saat çalışabildiğini, sekiz saati aşan bölümün fazla mesai olarak ücrete yansıdığını anlattı. Fazla mesai ödemesi çıkarıldığında çalışanların gelirinin asgari ücret seviyesinde kaldığını savundu.
Sektörde taşeron şirketler tarafından uygulandığını söylediği “havuz sistemi”ne de dikkat çeken Küçük, eksik kadroyla yürütülen projelerde mevcut personele fazla mesai yaptırmak yerine yarı zamanlı çalışanların devreye alındığını belirtti. Bu kişilerin çalıştıkları gün üzerinden ücretlendirildiğini aktaran Küçük, böylece projedeki personelin fazla mesai yoluyla gelirini artırma imkânının ortadan kalktığını söyledi.
Küçük, işverenlerin projede görevli çalışanı ek mesaiye çağırmak yerine oluşturdukları havuzdan personel görevlendirdiğini ve fazla mesai ücreti yerine normal günlük yevmiye ödediğini ifade etti. Bu uygulamayı sert sözlerle eleştiren Küçük, sistemin çalışanların sınırlı gelirlerini yükseltmelerinin önünde engel oluşturduğunu dile getirdi.
Kamu ve özel sektör ücretleri arasındaki fark
Yusuf Küçük’ün gündeme getirdiği bir diğer konu, kamuda ve özel sektörde taşeron firmalara bağlı çalışan özel güvenlik görevlileri arasındaki ücret farkı oldu. Küçük, iki kesim arasında yüzde 100’e ulaşan bir fark bulunduğunu söyledi.
Küçük’ün verdiği bilgilere göre AVM, fabrika veya sitelerde görev yapan bir özel güvenlik görevlisinin yol ve yemek dâhil geliri 45-50 bin TL bandında bulunuyor. Kamuda ve belediyelerde çalışan özel güvenlik görevlilerinin ücretleri ise yol, yemek ve yan haklarla birlikte 80-90 bin TL arasında değişiyor.
Bu farkın nedenini özel şirketlerin ücretleri mümkün olduğunca düşük tutmasına bağlayan Küçük, özel güvenlik görevlileri arasındaki düşük sendikalaşma oranının da işverenler lehine bir alan oluşturduğunu savundu. Küçük, çalışma koşullarının iyileştirilmesi bakımından sendika üyeliğinin önem taşıdığını vurguladı.
Güvenlik kurslarında verilen bazı mesajların adayları sendikalardan uzaklaştırdığını öne süren Küçük, özel güvenlik görevlilerine yardımcı kolluk oldukları, grev veya eylem haklarının bulunmadığı yönünde ifadeler kullanıldığını aktardı. Bu anlatımın sendika, eylem ve basın açıklaması gibi kavramlara karşı olumsuz bir yaklaşım oluşturduğunu söyledi.
Küçük ayrıca sosyal medyada “fenomen” olarak tanımlanan bazı kişilerin paylaşımlarını da eleştirdi. Bu paylaşımların önemli bir bölümünün özel güvenlik mesleğinin saygınlığına zarar verdiğini savunan Küçük, söz konusu içeriklerin çalışma koşullarının iyileştirilmesine de engel olduğunu ileri sürdü.
“Joker eleman” ve vardiya ücretleri tartışılıyor
Bir AVM’de özel güvenlik görevlisi olarak çalışan İbrahim Buğdaylı, şirketlerde görev yapan çalışanların ücretlerinde standart bulunmadığını söyledi. Aynı sürelerle çalışan personel arasında ücret farklılıkları oluştuğuna dikkat çeken Buğdaylı, gündüz vardiyasında çalışan bir görevlinin neden daha yüksek ücret aldığının açıklanması gerektiğini belirtti.
Buğdaylı, sektörde “joker eleman” olarak adlandırılan uygulamaya da değindi. Güvenlik şirketlerinin ihtiyaç halinde görevlendirdiği joker personelin yevmiyesini ödediğini ancak şirket bünyesindeki özel güvenlik görevlilerine fazla mesai ücreti vermediğini ifade etti.
Çalışma ortamındaki koşulları da anlatan Buğdaylı, karlı havalarda dahi görev kulübesine girmelerine izin verilmediğini söyledi. Sigara içmek isteyen çalışanların ise kulübenin arkasında, görünmeyecek bir noktada durmalarının istendiğini aktardı.
Sertifika süreci ve mesleki yeterlilik eleştirisi
İbrahim Buğdaylı ve Eren Memiş, özel güvenlik sertifikası alma sürecinin yeterli şekilde yürütülmediğini savundu. Buğdaylı, mesleği bilmeyen kişilerin de sertifika alabildiğini ve olaylara müdahale konusunda yetersiz kişilerin sektöre girebildiğini söyledi. Süreçte liyakat sorunu yaşandığını belirten Buğdaylı, polislik ve jandarma gibi alanlarda adayların fiziksel özelliklerinin incelendiğini, özel güvenlik görevlilerinde ise benzer kontrollerin yapılmadığını dile getirdi.
AVM’de çalışan özel güvenlik görevlisi Eren Memiş de sertifika sürecine tepki göstererek belgelerin kolay biçimde verildiğini savundu. Memiş, ücretlerin düşük, çalışma saatlerinin ise uzun olduğunu belirterek bu alanlarda yeni düzenlemeler yapılmasını istedi.
Memiş, Kızılay’daki Belçika Büyükelçiliği’nde çalıştığı sırada karşılaştığı bir olayı da anlattı. Gece yarısı nöbeti sırasında bir kişinin elçiliğin demirlerine tırmanarak içeri girmeye çalıştığını belirten Memiş, kişinin elinin ve yüzünün kan içinde olduğunu söyledi.
Görevlilerin olayın nedenini ilk anda anlayamadığını aktaran Memiş, dışarı çıkarak alarmı devreye soktuklarını ve kolluk kuvvetlerinin bölgeye yöneldiğini ifade etti. Elçinin bu sırada zırhlı odaya götürüldüğünü belirten Memiş, daha sonra söz konusu kişinin kavgaya karışan ve büyükelçiliğe sığınmak isteyen bir Belçikalı olduğunun anlaşıldığını söyledi.
Özel güvenlik görevlilerinin aktardığı sorunlar, ücretlerden çalışma sürelerine, fazla mesai uygulamalarından sertifika süreçlerine kadar geniş bir alanda düzenleme beklentisi bulunduğunu gösteriyor. Çalışanlar ve sendika temsilcileri, mesleki standartların güçlendirilmesini, ücret farklılıklarının azaltılmasını ve çalışma koşullarının iyileştirilmesini talep ediyor.